Zorunluluk ve Gereklilik

Zorunluluk - Gereklilik Cümleleri

Birşeyin yapılmasının gerektiğini veya yapılmasının zorunlu olduğunu belirten cümlelerdir. Türkçe'de "meli, malı" ekleri ile çekimi yapılan cümle yapısıdır: Yapmalısın, etmelisin, izlemelisin, gitmelisin, susmalısın, konuşmalısın gibi.
Bunun yanında; yapman lazım, etmen lazım veya yapman gerekiyor, etmen gerekiyor şeklinde farklı çekimler de mevcut.

Fince'de Gereklilik - Zorunluluk Çekimini 

Türkçe'de olduğu gibi gereklilik ve zorunluluk çekimlerini yapmanın farklı yolları var: Bunların kimisi birbirinden zorunluluğun derecesi açısından ayrılırken, kimisi farklı kullanılmakla birlikte aynı manaya geliyor.

Ön Bilgi :
Minun - Benim
Sinun - Senin
Hänen - Onun
Meidän - Bizim
Teidän - Sizin
Heidän - Onların
Normalde bunlar (iyelik zamirleri) bir şeyin kime ait olduğunu göstermek için kullanılır:
Minun auto - Benim arabam
Sinun koti - Senin evin
Hänen koulu - Onun okulu
Meidän televisio - Bizim televizyonumuz
Teidän pöytä - Sizin masanız
Heidän laiva - Onların gemisi

Ancak gereklilik ve zorunluluk cümlelerinde de bunlar kullanılıyor.

Fince'de zorunluluğu anlatmak için başlıca şu fiiller kullanılıyor; " Täytyy, Pitää ve Olla pakko" , bu kelimelerden sonra kullanacağımız fiilleri mastar halinde kullanıyoruz.

Örnekler:
Minun täytyy mennä sairaalaan.
Minun pitää mennä sairaalaan.
Minun on pakko mennä sairaalaan.
(Hastaneye gitmek zorundayım. veya
Hastaneye gitmeliyim. Şeklinde
3 cümle için de aynı çeviriyi kullanıyoruz.)

Sinun täytyy kuunnella kun opettaja puhuu.
(Öğretmen konuşurken, dinlemelisin.)
Hänen pitää ostaa uusi radio.
(O, yeni bir radyo satın almalı.)
Meidän on pakko vähentää netin käyttöä.
(İnternet kullanımını azaltmalıyız.)
Teidän täytyy auttaa köyhiä ihmisiä.
(Fakir insanlara yardım etmelisiniz.)
Heidän pitää uskoa ihmeisiin.
(Mucizelere inanmalılar.)

Geçmiş zaman halleri;
Täytyy - Täytyi
Pitää - Piti
On pakko - Oli pakko
Zorunluluk fiillerini geçmiş zaman kipinde yukarda sağda yazıldıkları şekliyle kullanıyoruz. Genel olarak cümle kuruluşunda diğer öğeler değişmiyor:
Minun piti katsoa uutiset.
(Haberleri izlemem gerekiyordu.)
Sinun täytyi odottaa ulkona.
(Dışarda beklemen gerekiyordu.)
Hänen oli pakko käydä lääkäissä.
(Doktora gitmesi gerekiyordu.

Bir de bunlarla benzer anlamda;
Minun on mentävä.
(Gitmeliyim.)
Sinun on juotava vettä.
(Su içmelisin.)
Hänen on ostettava silmälasit.
(Gözlük satın almalı.)
Meidän on puhuttava tästä asiasta.
(Bu konu hakkında konuşmalıyız.)
Teidän on syötävä tervellistä ruokaa.
(Sağlıklı yiyecekler yemelisiniz.)
Heidän on annettava tukea toisilleen.
(Birbirlerine destek vermeliler.)

Yukarda görüldüğü gibi kurulan zorunluluk cümleleri de var.
Bunların çekimini yaparken en kestirme yol: Fiilin pasif geçiş zaman çekimdeki halini (ostettiin, puhuttiin, annettiin, juotiin, syötiin...) alıp sondaki "iin" sesini atmak ve bunun yerine, ses uyumuna göre;
"ava veya ävä" eklemek.

Fince Gereklilik Cümleleri

Bunları oluştururken "tarvita" (ihtiyaç duymak, gerekmek) fiilini kullanıyoruz.

Örnekler:
Minun tarvitsee syödä jotain.
(Bişeyler yemem gerekiyor.)
Sinun tarvitsee laihtua.
(Zayıflaman gerek.)
Hänen tarvitsee opiskella Suomea joka päivä.
(Her gün Fince çalışması gerekiyor.)

Bu tür cümleleri olumsuz yaparken; sadece fiilden önce "Ei" olumsuzluk kelimesini kullanıyoruz.
Minun ei tarvitse mennä töihin tänään.
(Bugün işe gitmem gerekmiyor.)
Teidän ei tarvitse jäädä kotiin koko päivän.
(Bütün gün evde kalmanız gerekmiyor.)

Not: Burdaki olumsuzluk cümleleri; herhangi bir zorunluluk veya gereklilik olmadığını belirtmek için kullanılıyor.

Aynı cümleleri geçmiş zaman için kullanacağımızda; "tarvitse" yerine "tarvi" kelimesini kullanıyoruz. 
Cümledeki diğer öğeler aynı kalıyor.
Minun tarvi odottaa. - Olumlu
(Beklemem gerekiyordu.)
Minun ei tarvi istua tässä. - Olumsuz
(Burda oturmam gerekmiyordu.)